Gdynia „zrodzona z idei” – wywiad z dr. Jarosławem Drozdem

Na łamach marcowego numeru "Gazety Uniwersyteckiej" ukazał się wywiad z dr. Jarosławem Drozdem – historykiem, archiwistą oraz pracownikiem Instytutu Historii Uniwersytetu Gdańskiego, współautorem jubileuszowego albumu "Stulecie Gdyni w zasobie Archiwum Państwowego w Gdańsku". Publikacja wpisuje się w obchody setnej rocznicy nadania Gdyni praw miejskich i stanowi ważny głos w refleksji nad dziejami jednego z najbardziej symbolicznych projektów modernizacyjnych II Rzeczypospolitej.

Rozmowa, przeprowadzona przez Agnieszkę Bień, ukazuje Gdynię jako fenomen historyczny, którego rozwój – niezwykle dynamiczny i wielowymiarowy – pozostaje jednym z najbardziej wyrazistych przykładów przemian społeczno-gospodarczych w Polsce międzywojennej. Centralnym wątkiem wywiadu jest album "Stulecie Gdyni…", przygotowany wspólnie z Andrzejem Reglińskim. Publikacja, oparta na blisko 150 materiałach archiwalnych – w tym fotografiach, planach urbanistycznych, mapach i dokumentach – prowadzi czytelnika przez dzieje miasta od XVII wieku po współczesność. Autorzy świadomie postawili na różnorodność i atrakcyjność wizualną źródeł, eksponując zarówno wielkie inwestycje, jak i codzienne życie mieszkańców.

„Chcieliśmy pokazać wielkie inwestycje, takie jak budowa portu, ale też zwykłe życie Gdynian”.

Istotnym elementem rozmowy jest również refleksja nad warsztatem badawczym historyka i archiwisty. Dr Drozd zwraca uwagę na znaczenie pracy ze źródłami archiwalnymi, które pozwalają nie tylko rekonstruować fakty, ale także wydobywać z przeszłości wątki zapomniane lub marginalizowane w dotychczasowej historiografii. Szczególną rolę odgrywa tu zasób Archiwum Państwowego w Gdańsku Oddział w Gdyni, będący podstawą wielu prowadzonych badań. Wywiad podejmuje także polemikę z utrwalonymi uproszczeniami dotyczącymi genezy miasta. Autor podkreśla, że Gdynia nie była tworem powstałym „na pustyni”, lecz rozwijała się w oparciu o wcześniejsze struktury osadnicze i społeczne:

„Gdynia nie wzięła się znikąd. Zbudowano ją na fundamencie wielowiekowych kaszubskich wiosek”

W rozmowie wyraźnie wybrzmiewa także przekonanie o fundamentalnym znaczeniu pamięci historycznej. Album ma nie tylko dokumentować przeszłość, lecz również skłaniać do refleksji nad jej rolą we współczesnym doświadczeniu społecznym:

„ta książka ma być dowodem na to, że pamięć i dziedzictwo są kluczowe dla naszej tożsamości”

Wywiad z dr. Jarosławem Drozdem stanowi przykład świadomego łączenia badań naukowych z działalnością popularyzatorską. Pokazuje, że historia Gdyni pozostaje nie tylko przedmiotem badań, lecz także żywym elementem kultury pamięci współczesnego społeczeństwa.

Fotografie pochodzą z zasobu Archiwum Państwowego w Gdańsku Oddział w Gdyni.